Hoeveel tijd verliest jouw kantoor werkelijk aan juridisch zoekwerk?

Volgens de American Bar Association besteden advocaten gemiddeld 17 tot 18 procent van hun werkdag aan juridisch onderzoek. Omgerekend is dat zo'n vijf tot tien uur per week. Bij jonge associates ligt dat percentage aanzienlijk hoger: uit onderzoek van LexisNexis blijkt dat zij tot 35 procent van hun werktijd aan zoekwerk besteden, ruim veertien uur per week.

Dat is tijd die besteed wordt aan het opzoeken van jurisprudentie, het doorzoeken van dossiers, het verifiëren van bronnen. Essentieel werk, zonder twijfel. Maar ook werk waarvan een groot deel repetitief en voorbereidend van aard is.

De vraag is niet of die tijd nodig is. De vraag is of al die uren op de meest effectieve manier worden besteed.

Het Clio Legal Trends Report laat zien dat advocaten gemiddeld slechts 37 procent van hun beschikbare tijd als facturabel registreren. Op een werkdag van acht uur komt dat neer op 2,9 uur die daadwerkelijk in rekening gebracht wordt. De rest gaat op aan administratie, kantoororganisatie en voorbereiding.

Zoekwerk valt deels in de facturabele categorie, maar een aanzienlijk deel ervan niet: het doorzoeken van interne systemen, het opnieuw opzoeken van informatie die al eerder gevonden is, het structureren van resultaten voordat de inhoudelijke analyse begint. Die uren kosten wel tijd, maar leveren niet altijd declarabele output op.

Op jaarbasis telt dat op. Niet als één zichtbare kostenpost, maar als structureel verlies dat verspreid zit over honderden werkdagen.

Naast de financiële kant is er een minder zichtbaar effect: zoekwerk dat te veel tijd vraagt, gaat ten koste van de ruimte voor inhoudelijke verdieping.

Als een groot deel van de werkdag opgaat aan het vinden en ordenen van informatie, blijft er minder over voor het doordenken van de zaak zelf. De strategische analyse, de kwetsbare plek in het betoog, de afweging of de gekozen lijn werkelijk de sterkste is. Dat zijn de momenten die ruimte en concentratie vragen. Ruimte die er minder is wanneer de voorbereiding structureel te lang duurt.

Dat is geen kwestie van onzorgvuldigheid. Het is een gevolg van hoe het werkproces is ingericht.

Legal AI kan de stap vóór de inhoudelijke analyse versnellen: het vinden, ordenen en samenvatten van relevante informatie uit jurisprudentie, wetgeving en dossierstukken. De cijfers uit de praktijk bevestigen dat: volgens de ABA's Technology Survey van 2024 noemt 54 procent van de advocaten tijdsbesparing en efficiëntie als het belangrijkste voordeel van AI-tooling. 61 procent van de kantoren die AI hebben geïntroduceerd meldt een merkbare toename in efficiëntie.

Wat dat concreet betekent: minder tijd kwijt aan het opsporen van bronnen, meer tijd beschikbaar voor het beoordelen ervan. De focus verschuift van zoeken naar denken. Niet door het juridisch oordeel over te nemen, maar door het voorbereidende werk te verkorten.

Zoekwerk zal nooit verdwijnen uit de juridische praktijk. De inhoudelijke beoordeling, de afweging tussen bronnen, het bepalen wat relevant is: dat blijft mensenwerk.

Maar de vraag is hoeveel van het huidige zoekwerk handmatig moet blijven. Kantoren die die vraag serieus nemen, ontdekken vaak dat het niet zit in de moeilijke gevallen, maar in de routinetaken: het terugvinden van eerder werk, het doorzoeken van dossiers op specifieke informatie, het samenvatten van wat er al ligt.

Dat is precies het deel waar structurele ondersteuning het meeste oplevert. Niet als bezuiniging op kwaliteit, maar als investering in de ruimte om die kwaliteit beter tot zijn recht te laten komen.